Thiết bị an toàn khi bay dù lượn Sa Pa: dù phụ, đai, mũ

Khách lên bãi cất cánh Hang Đá hay hỏi mình một câu rất thật: bay thế này thì có gì bảo vệ mình không. Câu trả lời không nằm ở lời hứa, nó nằm ở đống đồ anh em phi công vác lên xe mỗi sáng. Bài này mình nói kỹ về ba thứ quan trọng nhất gắn trên người khách khi bay đôi ở Sa Pa: dù phụ, đai ngồi và mũ bảo hiểm

Người chia sẻ: Đặng Văn Mỹ — phi công dù lượn Việt Nam, phi công trưởng Sapa Paragliding

🪂 Dù phụ — thứ không ai muốn dùng nhưng lúc nào cũng phải có

Trên mỗi bộ đai bay đôi đều có một quả dù phụ gấp sẵn, nằm ngay dưới chỗ ngồi hoặc bên hông đai. Đó là một cánh dù riêng, hình tròn, không liên quan gì tới cánh dù chính trên đầu. Khi cánh chính gặp sự cố mà không xử lý được trong độ cao cho phép, phi công giật tay nắm, dù phụ bung ra và đưa cả hai người xuống đất chậm và có kiểm soát

Chuyện quan trọng với dù phụ không phải là có hay không, bộ đai nào cũng có, mà là nó có được mở ra kiểm tra rồi gấp lại đúng hạn hay không. Dù phụ nằm lâu trong túi sẽ bị nén chặt, vải bết vào nhau, lúc cần bung sẽ chậm hơn. Bên mình mang dù phụ ra trải, soi vải, soi dây rồi gấp lại 6 tháng một lần, gấp xong ghi ngày lên đó để lần sau biết đường mà tính

Bay ở Sa Pa có một lợi thế cho chuyện này: bãi cất cánh Hang Đá ở khoảng 1.500m, đường bay nằm trên thung lũng Mường Hoa nên phần lớn thời gian phi công có dư độ cao. Mà độ cao chính là thứ làm cho dù phụ có nghĩa, càng cao thì càng có thời gian xử lý

🎒 Đai ngồi — chỗ khách ngồi cũng chính là lớp bảo vệ

Nhiều khách nghĩ đai bay chỉ là cái ghế vải ngồi cho đỡ mỏi chân. Thật ra nó là bộ phận nối khách với cánh dù, và cũng là thứ đỡ lưng khách nếu lúc tiếp đất có va chạm

Đai dành cho khách trong bay đôi có một tấm đệm bảo vệ nằm sau lưng và dưới mông. Nếu gió đổi ngay lúc chạm đất và cả hai tiếp đất hơi mạnh, tấm đệm đó là thứ nhận lực thay cho cột sống

Phần khách cần biết cũng chỉ có mấy chỗ khoá thôi

• Hai móc khoá chính nối đai của khách vào đai của phi công, phi công tự tay móc và tự tay kiểm tra lại
• Dây ngực giữ hai bên đai không banh ra
• Hai dây đùi, đây là dây hay bị quên nhất và cũng là dây quan trọng nhất khi khách còn đang đứng trên bãi
• Dây nối phụ giữa khách và phi công, tuỳ loại đai mà có hoặc không

Quy tắc bên mình đơn giản: khách không tự tháo bất kỳ khoá nào, kể cả khi đã hạ cánh xong và thấy chân mình đã chạm đất. Phi công là người mở

📻 Mũ bảo hiểm và bộ đàm — hai thứ nhỏ, thiếu là không bay

Mũ bay không giống mũ xe máy. Nó nhẹ hơn, ôm đầu hơn và thường để hở tai, vì trên không phi công cần nghe được tiếng gió và nghe được bộ đàm

Khách tóc dài thì đội xong nhớ vuốt tóc ra sau rồi cài quai cho chặt, chặt tới mức lắc đầu mà mũ không xê dịch. Mũ lỏng thì lúc chạy đà gió tạt vào là nó xoay, che mất tầm nhìn đúng vào lúc không nên che

Bộ đàm thì ít khách để ý, nhưng đó là thứ nối phi công trên không với người ở bãi cất cánh Hang Đá và người ở bãi hạ cánh bản Lao Chải. Gió dưới bãi hạ đổi hướng, người dưới báo lên, phi công đổi hướng tiếp đất theo. Không có bộ đàm thì phi công bay một mình, có bộ đàm thì bay cùng cả đội

🔍 Trước mỗi chuyến bay, phi công kiểm tra những gì

Khách hay tưởng chỉ việc ngồi vào rồi chạy. Thật ra trước đó có một vòng kiểm tra, mất chừng một hai phút, và khách đứng ngay đó nhìn thấy hết

• Trải cánh dù ra, gỡ dây, nhìn dọc từng hàng dây xem có xoắn hay vướng cỏ không
• Xem dù phụ còn nguyên chốt, tay nắm nằm đúng vị trí, không bị vướng
• Móc khách vào, siết dây đùi và dây ngực, rồi sờ tay kiểm tra lại từng khoá
• Đội mũ, chỉnh quai, bật bộ đàm và gọi thử xuống bãi hạ cánh
• Nhìn gió lần cuối: hướng gió, độ mạnh và cờ gió ở bãi

Tới bước cuối mà gió không đúng thì phi công đứng chờ. Chờ mười phút, chờ nửa tiếng, có hôm chờ cả buổi rồi vẫn phải hẹn khách sang hôm khác

🧭 Thiết bị đủ vẫn chưa đủ, người quyết định mới là phần còn lại

Cái này mình nói thẳng: thiết bị tốt tới đâu cũng chỉ là một nửa. Nửa còn lại là phi công có dám nói không hay không

Sapa Paragliding do mình lập ra sau khi đi khảo sát địa hình bay quanh Sa Pa, và nguyên tắc từ ngày đầu tới giờ không đổi: người quyết định bay hay không bay là phi công, không phải khách, cũng không phải cái lịch hẹn. Khách không bay được vì thời tiết thì không mất tiền, đó là cách duy nhất để phi công không bị áp lực phải bay cho kịp lịch

❓ Mấy câu khách hay hỏi về thiết bị

Khách có phải mang theo gì không? Không. Dù chính, dù phụ, đai, mũ, bộ đàm và bảo hiểm đều nằm trong trọn gói. Khách chỉ cần mặc ấm và đi giày thể thao có buộc dây

Dù phụ có tính thêm tiền không? Không. Dù phụ là trang bị bắt buộc trên mọi chuyến bay đôi, không phải món tuỳ chọn để bán thêm

Dù phụ bao lâu gấp lại một lần? 6 tháng một lần. Mỗi lần gấp là mở ra trải hết, soi vải soi dây rồi gấp lại, và ghi ngày lên bộ đai

Người nhỏ con hoặc lớn tuổi thì đai có vừa không? Đai khách chỉnh được theo người. Bên mình vẫn bay cho khách nhỏ tuổi và khách lớn tuổi, chỉ cần báo trước cân nặng để phi công chọn cánh dù và bộ đai phù hợp

Hôm đã đặt mà thời tiết xấu thì sao? Phi công dời giờ trong ngày, hoặc dời sang hôm khác, không thu xếp được thì hoàn tiền

🚀 Bay cùng Sapa Paragliding

Sapa Paragliding là đơn vị đầu tiên khai thác bay dù lượn ở Sa Pa, thuộc CTCP Thể thao và Du lịch Dù lượn Sa Pa. Đơn vị được Cục Tác chiến – Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng cấp phép bay theo giấy phép số 17996/TC-QC, và có giấy phép kinh doanh dù lượn số 02/GCN-SVHTT do Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Lào Cai cấp

Bãi cất cánh ở bản Hang Đá, cách trung tâm Sa Pa 15 phút xe, bãi hạ cánh ở bản Lao Chải. Ai muốn hỏi kỹ hơn về thiết bị hay về chuyến bay thì cứ nhắn cho anh em bên mình

Về người chia sẻ — Đặng Văn Mỹ, phi công dù lượn Việt Nam, phi công trưởng Sapa Paragliding. Người trực tiếp khảo sát địa hình bay quanh Sa Pa và mở điểm bay dù lượn đầu tiên ở đây