Sổ tay học viên dù lượn: Kiểm tra trước khi bay

Trong quá trình huấn luyện bay dù lượn, bạn sẽ làm quen với nhiều loại thiết bị chuyên dụng. Hai thành phần quan trọng nhất chính là Vòm dù chính và Đai ngồi ). Tương tự như bất kỳ hình thức bay lượn nào, việc kiểm tra thiết bị trước khi cất cánh là cực kỳ sống còn. Điều này đảm bảo trang thiết bị luôn trong tình trạng hoàn hảo, được kết nối chính xác và an toàn tuyệt đối cho chuyến bay. Có ba mức độ kiểm tra cần thực hiện:

1️⃣ Mức 1: Kiểm tra hàng ngày

Việc này nên thực hiện trước mỗi ngày bay và cũng như sau mỗi cú hạ cánh cứng. Phi công dù lượn được khuyến cáo nên bắt đầu kiểm tra từ vòm dù chính và dần dần kiểm tra xuống các thiết bị phía dưới, hoặc ngược lại: 1. Vòm dù (Canopy): ✔ Kiểm tra mặt trên/dưới xem có vết rách, trầy xước, sút chỉ hay bụi bẩn. ✔ Quan sát bên trong các xoang dù (cells) để phát hiện hư hại cấu trúc nội bộ. 2. Hệ thống dây & Treo (Lines & Risers): ✔ Kiểm tra bằng mắt và vuốt tay dọc các dây (bao gồm dây lái) để tìm vết sờn, đứt vỏ hoặc các điểm phình/lõm bất thường. ⚠️ Chú ý kỹ các điểm nối dây vào khóa thép (Carabiners) và vòm dù. ✔ Kiểm tra dây đai (Risers) xem có sờn rách không, đặc biệt là các điểm tiếp xúc kim loại. Đảm bảo ròng rọc dây lái hoạt động mượt mà. 3. Đai ngồi & Dù phụ (Harness & Reserve): ✔ Kiểm tra đường chỉ, dây đai và các khóa kim loại (không rỉ sét), khóa nhựa (không nứt vỡ). ⚠️ Quan trọng: Dù dự phòng phải được cài chắc chắn, tay nắm nằm ở vị trí dễ tiếp cận, các mối thun cố định đúng vị trí.

2️⃣ Mức 2: Kiểm tra trước khi bay

Đây là bộ quy tắc sống còn ngay trước khi cất cánh. Sử dụng thần chú: G - V - M - Đ - D - A - H

G – Gió và Thời tiết: Đầu tiên, bạn cần quan sát kỹ hướng gió và cường độ gió xem có thay đổi hay biến đổi quá mạnh không, và liệu nó có phù hợp với trình độ bay hiện tại của bạn hay không. Đồng thời, hãy kiểm tra tầm nhìn và các dấu hiệu thời tiết bất thường như mây dông, mưa hoặc nhiễu loạn không khí. V – Vòm dù: Tiếp theo, hãy thực hiện kiểm tra nhanh để chắc chắn cánh dù đã được trải ra chuẩn xác. Các dây dù phải hoàn toàn thông suốt, không bị vướng vật cản, xoắn vào nhau hay bị thắt nút kể từ lần kiểm tra hàng ngày trước đó. M – Mũ bảo hiểm: Ngay sau đó, bạn phải kiểm tra xem mình đã đội mũ chưa, mũ có vừa vặn và chắc chắn không để tránh bị rơi trong quá trình vận động. Quan trọng nhất, hãy chắc chắn rằng dây quai mũ đã được cài khóa an toàn. Đ – Đai ngồi: Bước kế tiếp là kiểm tra 6 điểm cơ bản: cài chặt dây đùi trái, dây đùi phải và dây đai ngực (bụng) đã được điều chỉnh đúng cỡ. Đồng thời, hãy kiểm tra kỹ để đảm bảo cả hai khóa Carabiner (Maillon) đã được khóa chặt và dây tăng tốc (Speed-bar) hai bên đã cài đúng vị trí. D – Dây lái: Tiếp tục với dây lái, bạn cần kiểm tra lại xem mình đã nắm đúng bên tay nắm chưa và các dây riser đã được cài đúng chiều hay chưa. Hãy đảm bảo dây lái hoàn toàn tự do, không bị vướng víu vào bất cứ bộ phận nào của đai ngồi hay riser. A – All Clear (Vùng trời an toàn): Trước khi bắt đầu chạy đà, hãy xác nhận đường chạy cất cánh phải hoàn toàn thông thoáng, không có bụi cây, vật cản hay người và vật nuôi qua lại phía trước. Hãy quan sát không gian phía trước, phía trên và phía dưới bãi cất cánh để tránh va chạm với các cánh dù khác, đồng thời đảm bảo không có ai đang cố gắng hạ cánh tại đỉnh (Top-landing) vào vùng không gian bạn cần để cất cánh. H – Hướng quay: Cuối cùng, nếu bạn thực hiện kỹ thuật cất cánh ngược (Reverse Launch), hãy kiểm tra kỹ xem riser nào phải nằm trên để bạn có thể xoay người đúng hướng và nhịp nhàng sau khi dựng được dù lên cao.

‼️ Lưu ý: Quy trình này cần được thực hiện liên tục. Nếu quá trình kiểm tra bị gián đoạn, phi công dù lượn nên bình tĩnh thực hiện lại từ đầu để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ yếu tố nào trước khi rời mặt đất.

3️⃣ Mức 3: Kiểm định định kỳ

Thực hiện hàng năm hoặc sau một số giờ bay nhất định (theo khuyến cáo của hãng dù). ✔ Tính chất: Quan trọng hơn cả kiểm định ô tô. ✔ Thực hiện: Tại các trung tâm uy tín hoặc bởi chuyên gia có chứng chỉ. ✔ Nội dung: Đánh giá độ thoát khí của vải dù, độ bền của dây, đo đạc lại chiều dài hệ thống dây và kiểm tra các cấu kiện kim loại. Thay thế hoặc sửa chữa nếu cần thiết để đảm bảo tính Airworthy (Đủ điều kiện bay).

Quy trình này có vẻ phức tạp lúc đầu, nhưng hãy thực hiện nó một cách kỷ luật. Sau một thời gian, nó sẽ trở thành 'phản xạ tự động', bảo vệ bạn trong mọi chuyến bay

— Advice from Chief Instructor Dang Van My