Một chuyến bay dù lượn Sa Pa qua các con số

Dân bay hay nói chuyện với nhau bằng con số: cao bao nhiêu, tụt bao nhiêu, lượn được mấy. Khách thì thường chỉ biết mỗi cái giá và cái độ cao 1.500m. Bài này mình bóc từng con số của một chuyến bay đôi ở Sa Pa ra, kèm giải thích con số đó nghĩa là gì, để anh chị hình dung được chuyến bay của mình thực ra diễn ra thế nào

Người chia sẻ: Đặng Văn Mỹ — phi công dù lượn Việt Nam, phi công trưởng Sapa Paragliding

⛰ 1.500m và 1.000m — hai con số quyết định cả chuyến bay

Bãi cất cánh Hang Đá nằm ở khoảng 1.500m so với mực nước biển. Bãi hạ cánh ở bản Lao Chải, dưới lòng thung lũng Mường Hoa, nằm quanh mốc 1.000m. Chênh lệch giữa hai đầu là khoảng 500m

500m đó là toàn bộ vốn liếng của chuyến bay. Cánh dù không có động cơ, nó chỉ biết đi xuống so với khối không khí quanh nó. Phi công tiêu dần 500m đó để đổi lấy quãng đường và thời gian ở trên không. Bãi nào chênh cao càng lớn thì chuyến bay càng dài, đó là lý do một điểm bay tốt luôn bắt đầu bằng địa hình

🪂 Tỉ lệ lượn 8:1 — con số quyết định bay được bao xa

Cánh dù đôi có tỉ lệ lượn khoảng 8 trên 1. Nghĩa là trong không khí lặng, cứ tụt xuống 1 mét thì cánh dù đi tới được khoảng 8 mét

Lấy 500m chênh cao nhân với 8, ra khoảng 4 km đường bay nếu bay thẳng một mạch từ bãi cất tới bãi hạ. Thực tế phi công không bay thẳng, còn lượn vòng ngắm cảnh và bám vùng khí đi lên, nên quãng đường thật thường rơi vào 4 tới 7 km

⏱ 8–15 phút trên không, 90 phút trọn buổi

Cánh dù đôi trong không khí lặng tụt khoảng 1,2 tới 1,5 mét mỗi giây. Lấy 500m chia cho 1,3 m/s ra chừng 6 phút rưỡi. Đó là chuyến bay ngắn nhất về mặt vật lý, khi trời hoàn toàn không có gì nâng

Thực tế bên mình bay 8 tới 15 phút, vì trên đường bay luôn có những vùng khí đi lên bù lại phần tụt. Gặp ngày nắng đẹp, thermal khoẻ thì phi công còn kéo dài thêm được nữa

Còn 90 phút là con số của trọn buổi, tính từ lúc xe đón tới lúc xe trả: 15 phút xe lên bãi Hang Đá, hướng dẫn an toàn và mặc đai, chờ gió, bay, rồi xe đón ở bãi hạ cánh Lao Chải

💨 35–40 km/h và hai ngưỡng gió phải nhớ

Cánh dù đôi bay ở tốc độ khoảng 35 tới 40 km/h so với khối không khí. Nghe thì chậm, nhưng vì ngồi hở hoàn toàn nên cảm giác gió tạt vào mặt mạnh hơn số đó nhiều

Điều hay bị hiểu nhầm: 35 km/h là tốc độ so với không khí, không phải so với mặt đất. Gặp gió ngược 20 km/h thì nhìn từ dưới lên thấy cánh dù gần như đứng yên, chỉ còn nhích 15 tới 20 km/h. Gió xuôi thì ngược lại, bay qua vèo một cái

Hai ngưỡng gió bên mình dùng để quyết định bay hay không bay

• Gió tại bãi từ hướng bắc, đông bắc, đông hoặc tây mạnh hơn 6 m/s: không bay
• Gió ở độ cao khoảng 500m trên bãi cất cánh thổi từ tây, đông hoặc bắc mạnh hơn 12 m/s: không bay, kể cả khi dưới bãi thấy êm
• Sương hoặc mây thấp che bãi cất cánh: chờ tan, thường trong khoảng 9h tới 11h
• Trời mưa: không bay, vì vải dù ngấm nước sẽ nặng lên và mất dáng

⚖️ 100kg, 3–70 tuổi và 20kg đồ trên lưng phi công

Bên mình nhận khách tới 100kg. Giới hạn này không phải cho vui, nó tính từ tổng trọng lượng bay tối đa mà cánh dù được phép mang: cộng phi công, cộng khách, cộng thiết bị, không được vượt

Độ tuổi bay được trải từ 3 tới 70. Khách dưới 18 tuổi cần cha mẹ hoặc người giám hộ đi cùng và đồng ý. Mấy con số này bên mình áp dụng thật chứ không phải ghi cho có

Phần ít người để ý: phi công vác khoảng 20kg lên bãi mỗi chuyến. Cánh dù đôi nặng 8 tới 9kg, hai bộ đai cộng lại 6 tới 7kg, quả dù phụ khoảng 3kg, chưa kể mũ và bộ đàm. Leo dốc với ngần đó đồ vài lượt một ngày là chuyện bình thường của nghề

🧵 Khoảng 40m2 vải và chuẩn chịu lực gấp 8 lần

Cánh dù đôi có diện tích khoảng 38 tới 42 mét vuông, tức là gần bằng sàn một căn hộ nhỏ. Toàn bộ chỗ vải đó nối xuống hai người bằng vài chục sợi dây mảnh như dây câu

Nhìn mảnh vậy nhưng chuẩn châu Âu EN 926-1 bắt cánh dù phải chịu được lực gấp 8 lần trọng lượng bay tối đa mà không rách, mới được cấp chứng nhận. Nghĩa là bộ dây và vải được thiết kế dư tải rất nhiều so với những gì xảy ra khi bay bình thường

Còn quả dù phụ thì bên mình mở ra kiểm tra và gấp lại 6 tháng một lần, gấp xong ghi ngày lên đai

🌡 Trên không lạnh hơn dưới đất khoảng 3 độ

Càng lên cao càng lạnh, mỗi 100m giảm chừng 0,6 độ C. Chênh 500m giữa bãi cất và bãi hạ nghĩa là trên cao lạnh hơn dưới thung lũng khoảng 3 độ

Cộng thêm gió tạt 35 tới 40 km/h vào mặt và tay, cảm giác lạnh còn hơn con số đó. Vì vậy mùa đông khách nên mặc áo khoác kín cổ và mang găng tay mỏng, còn mùa hè thì áo dài tay là đủ

❓ Mấy câu hay hỏi quanh mấy con số này

Bay cao 1.500m nghĩa là cách mặt đất 1.500m à? Không. 1.500m là độ cao so với mực nước biển của bãi cất cánh. Khoảng cách thật giữa khách và mặt đất phía dưới là chừng 500m lúc mới cất cánh, rồi giảm dần khi tới gần bãi hạ

Nặng hơn 100kg thì sao? Vượt ngưỡng thì bên mình không nhận, vì đó là giới hạn kỹ thuật của cánh dù chứ không phải quy định nội bộ. Anh chị nhắn trước cân nặng để bên mình sắp phi công và cánh dù phù hợp

Bay 8 phút có ngắn quá không? 8 phút là mức thấp của ngày trời lặng. Đa số chuyến rơi vào 10 tới 15 phút, và cảm giác trên không khác hẳn cảm giác nhìn đồng hồ

Giá bao nhiêu? Bên mình có ba gói, khởi điểm 2.090.000đ cho một chuyến bay đôi, đã gồm thiết bị và bảo hiểm

🚀 Bay cùng Sapa Paragliding

Sapa Paragliding là đơn vị đầu tiên khai thác bay dù lượn ở Sa Pa, thuộc CTCP Thể thao và Du lịch Dù lượn Sa Pa, có giấy phép bay số 17996/TC-QC của Cục Tác chiến – Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng và giấy phép kinh doanh dù lượn số 02/GCN-SVHTT do Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Lào Cai cấp

Về người chia sẻ — Đặng Văn Mỹ, phi công dù lượn Việt Nam, phi công trưởng Sapa Paragliding. Người trực tiếp khảo sát địa hình bay quanh Sa Pa và mở điểm bay dù lượn đầu tiên ở đây