Bản Tả Phìn – bản người Dao Đỏ, thổ cẩm và tắm lá thuốc

Tổng quan

Bản nằm trong một thung lũng rộng, bốn phía là núi đá và ruộng bậc thang. Người Dao Đỏ dễ nhận ra nhờ chiếc khăn đỏ đội đầu và bộ trang phục thêu tay cầu kỳ; trong vùng còn có người H'Mông sinh sống.

Nhiều gia đình vẫn thêu thổ cẩm ngay trước hiên nhà và bán sản phẩm của chính mình.

Lịch sử & văn hoá

Tắm lá thuốc bắt nguồn từ bài thuốc tắm cho phụ nữ sau sinh. Theo Báo Lào Cai (tháng 4/2023), mỗi bài thuốc dùng từ 10 đến 120 loại lá, thân cây và cây thuốc, nấu lên rồi đổ vào thùng gỗ pơ mu; khoảng 40 hộ trong bản làm dịch vụ tắm cho khách, và bà con đã lập hợp tác xã du lịch cộng đồng.

Tu viện cổ Tả Phìn nằm ngay trên đường vào bản. Công trình bằng đá được xây năm 1942 cho 12 nữ tu; đến năm 1945 các nữ tu rời về Hà Nội và tu viện bị bỏ hoang từ đó (theo Dân Việt, tháng 2/2018). Nay chỉ còn những bức tường đá phủ rêu, cửa vòm và không còn mái. Các nguồn ghi tên dòng tu không thống nhất nên chúng tôi không nêu.

Đường đi

Tả Phìn cách Sun Plaza khoảng 13 km. Bạn rời thị trấn theo hướng đi Lào Cai rồi rẽ vào đường nhánh dẫn vào bản; đoạn cuối hẹp và có chỗ xấu. Đi xe mất chừng nửa giờ.

• Xe máy: tự do dừng chụp ảnh dọc đường; chạy chậm ở đoạn đường nhánh.
• Taxi / xe thuê: thoả thuận tài xế chờ, vì ở bản khó gọi xe chiều về.
• Đi bộ trong bản: từ tu viện vào trung tâm bản và vòng qua ruộng bậc thang là quãng dạo nhẹ trên đường bê tông nhỏ.

Điểm check-in & trải nghiệm

• Tu viện cổ: phế tích tường đá nhiều cửa vòm, chụp đẹp lúc có sương.
• Xem thêu thổ cẩm: quan sát cách thêu tay và mua trực tiếp từ người làm.
• Tắm lá thuốc Dao Đỏ: ngâm trong thùng gỗ pơ mu; hỏi giá trước ở cơ sở bạn chọn.
• Hang Tả Phìn: hang đá vôi ở chân núi phía sau bản, bên trong có nhũ đá; trong hang tối và trơn, nên đi cùng người dẫn và mang đèn pin.
• Ruộng bậc thang: những thửa ruộng tròn xoáy giữa thung lũng, nhìn rõ nhất từ đoạn đường trên cao.

Thời điểm đẹp

• Tháng 5–6: mùa nước đổ.
• Tháng 7–8: lúa xanh, ngô phơi vàng trên lối đi; mưa nhiều.
• Tháng 9: lúa chín vàng.
• Tháng 10–12: nắng, khô, trời trong.
• Tháng 12–3: trời lạnh và nhiều sương – lúc tắm lá thuốc dễ chịu nhất, tu viện cũng lên ảnh nhất.

Mẹo & lưu ý an toàn

• Sẽ có người mời mua hàng; nếu không mua, từ chối nhẹ nhàng và dứt khoát ngay từ đầu.
• Xin phép trước khi chụp chân dung.
• Mang tiền mặt lẻ – nhiều nơi không nhận chuyển khoản. Chúng tôi không có bảng giá đã kiểm chứng cho vé vào bản hay tắm lá, nên hãy hỏi trước.
• Tắm lá xong dễ buồn ngủ và hơi choáng; đừng ngâm quá lâu, uống đủ nước và nghỉ một lúc trước khi lái xe.
• Ở tu viện, không trèo lên tường đá cũ.

Kết hợp trong ngày

Tả Phìn nằm riêng một hướng phía bắc, nên hợp ghép với các điểm trong thị trấn: sáng lên núi Hàm Rồng hoặc dạo quanh Sun Plaza và nhà thờ đá, chiều vào Tả Phìn tắm lá. Các điểm phía tây như Thác Bạc và đèo Ô Quy Hồ đi theo quốc lộ 4D ở hướng khác – nên để ngày khác.

Kết hợp bay dù lượn

Tả Phìn ở phía bắc, còn điểm cất cánh bản Hang Đá cách Sun Plaza khoảng 6 km về phía thung lũng Mường Hoa – hai hướng khác nhau nên không ghép trên cùng một tuyến đường. Cách dễ nhất: bay buổi sáng khi gió thường êm (cả gói khoảng 90 phút, đón trả tại Sun Plaza hoặc khách sạn), buổi chiều lên Tả Phìn tắm lá thuốc cho giãn người.